โครงงานยุวเพาะพันธุ์ปัญญา : ข้าว

โจทย์เรื่องข้าวของเด็ก ๆ 

ยุทธศาสตร์วิจัยข้าวมี  5 ด้าน คือด้านพัฒนาพันธุ์ข้าว ด้านเทคโนโลยีการผลิตข้าว ด้านเทคโนโลยีการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว ด้านเทคโนโลยีการแปรรูป และด้านเศรษฐกิจและการตลาดข้าว  อาจเป็นกรอบสำหรับนักวิจัยของชาติ  แต่เด็ก ๆ ในโครงการเพาะพันธุ์ปัญญาก็สนใจ

โรงเรียนพัทลุง จังหวัดพัทลุง จึงสนใจจะศึกษาเรื่องข้าว  โดยนำเอาปัญหาในพื้นที่มาสร้างเป็นโจทย์วิจัย

กระบวนการฝึกทำวิจัย เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาระดับพื้นฐาน ในการพัฒนาศักยภาพด้านการคิด การทำจริง และการสร้างความรู้

นักเรียนชั้น ม. 2 มีศักยภาพในระดับหนึ่ง ดังนั้นหัวข้อโครงงานต้องไม่ยากจนเกินศักยภาพ แต่อย่างไรก็ตามต้องเป็นการทำที่ได้ “ความรู้ใหม่”  ไม่ใช่ทำตามความรู้เดิมที่เคยมีคนทำมาแล้ว ซึ่งะไม่ได้อะไรใหม่

ความใหม่ มีได้หลายอย่าง อาจเป็นความรู้ใหม่  วิธีการใหม่  บริบทใหม่ เมื่อเปรียบเทียบกับความรู้เดิม

พบว่า หัวข้อส่วนใหญ่เป็น  กริยา (การทำ /การเพิ่ม / การพัฒนา…) ของคำนาม (โลชั่น, เมล็ดข้าว, ตอซัง, แกลบ, ชาวนา, ข้าว…)

หัวข้อโครงงานที่เด็กเสนอ

1. การทำโลชั่นจากน้ำมันรำข้าว
ความรู้เดิม :  ศวข.อุบลราชธานี กรมการข้าว ได้ทำมาแล้ว รายละเอียดดูที่ file : cream.pfd หรือ http://ubn.brrd.in.th/web
ประโยชน์จากการทำเรื่องนี้ :  มีความรู้ “วิธีทำโลชั่น” อยู่แล้ว ปัญหาคืออะไร น่าจะเป็นเรื่องสมบัติ (คุณภาพ) และราคาเมื่อเปรียบเทียบกับคู่แข่ง
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  การทำผลิตภัณฑ์จากข้าว ในจังหวัดพัทลุงมีอะไรบ้าง อะไรเป็นปัจจัยให้ผลิตภัณฑ์นั้นยังคงทำอยู่

/////////////////////////////////

2. เครื่องหยอดเมล็ดข้าว
ความรู้เดิม :  มีเครื่องหยอดเมล็ดข้าวจำหน่ายในท้องตลาดแล้ว
ประโยชน์ :  มีเครื่องหยอดขายในท้องตลาด ต้องทำต่างเพื่อเอาชนะคู่แข่ง (เครื่องที่วางขาย) ด้วยหลักการใหม่ ไม่ใช่ราคา แต่จะยากสำหรับเด็ก
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : ปัจจุบันเขาต่อยอดเครื่องจักรด้วยความเป็นอัตโนมัติ เช่น เครื่องดูดฝุ่นอัตโนมัติ แต่เกินความสามารถเด็ก

/////////////////////////////////

3. น้ำหมักสลายตอซัง
ความรู้เดิม : มีการทำน้ำหมักย่อยสลายตอซัง (กากน้ำตาล +เศษผัก ผักบุ้ง ผลไม้ + หอยเชอรี่)กรมพัฒนาที่ดินมี สารเร่งซุปเปอร์ พด.2 ซึ่งเป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติในการย่อยสลายวัสดุการเกษตร รายละเอียดดูได้จาก web ของกรมพัฒนาที่ดิน นอกจากทดลองเรื่องการย่อยสลายตอซังแล้ว น่าจะนำน้ำหมักมาทดลองดูว่าเพิ่มผลผลิตข้าวได้มากน้อยเพียงใด
ประโยชน์ : มีความรู้มากแล้วเกี่ยวกับการทำน้ำหมัก

แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  การวิจัยควรเป็นเรื่อง “สลายตอซัง” หากเป็นปัญหา ต้องวิเคราะห์ว่าเป็นปัญหาจริงหรือไม่   อาจมีหลายวิธีในการย่อยสลาย และการใช้น้ำหมักเป็นวิธีหนึ่ง  ควรนำหลายวิธีมาเปรียบเทียบ โดยความสะดวก ราคา และผลกระทบเป็นปัจจัยที่ใช้เลือก

/////////////////////////////////

4. กระถางจากขี้เถ้าแกลบ
ความรู้เดิม :   แนะนำให้สืบค้นความรู้เดิมมาต่อยอด
ประโยชน์ : ไม่เห็นแนวคิดว่าจะทำอย่างไร และจะเอาชนะคู่แข่ง “กระถางในท้องตลาด” ได้อย่างไร  ด้วยหลักการอะไร
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  แกลบ อาจนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น เช่น เชื้อเพลิง  ถ่านกัมมันต์ และอื่น ๆ แทนนำมาใช้ทำกระถาง

/////////////////////////////////

5. โซฟาจากฟางข้าว
ความรู้เดิม :  มีการนำฟางมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ เป็นวัสดุใช้สอยและวัสดุตกแต่ง เช่น โคมไฟ ตะกร้า ถาดผลไม้ กระดาษ ถุงกระดาษ เก้าอี้ ฯลฯ
ประโยชน์ :  ในการทำโซฟาจากเส้นใยฟางข้าว เรารู้สมบัติเส้นใยฟางข้าว  อาจเปรียบเทียบกับเส้นใยมะพร้าว อย่างไรก็ตามถ้าใช้ได้ คงมีคนทำไปนานแล้ว
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  มีการใช้ฟางข้าวในการคลุมดิน  ในการเพาะปลูก น่าจะเหมาะสมกว่าหรือไม่

/////////////////////////////////

6. ข้าวเกรียบจากข้าวสังข์หยดพัทลุง
ความรู้เดิม : มีคนทำแล้ว ใช้แป้งข้าวเจ้า (400 g)+แป้งมันสำปะหลัง (400 g) +กระเทียม (20 g) + พริกไทยป่น (10 g) + เกลือป่น (10 g)

ประโยชน์ : เข้าใจว่า มีความรู้อยู่แล้วในการทำข้าวเกรียบอยู่แล้ว ไม่ทราบว่า อะไร คือ ความใหม่  การใช้ข้าวสังข์หยดแทนวัสดุเดิม คงได้ความรู้ไม่มาก แม่บ้านทดลองครั้งเดียวก็ทำได้แล้วไม่ต้องวิจัย
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : ข้าวสังข์หยด คือ ความสำคัญของเรื่องนี้ เนื่องจากเป็นพันธุ์พื้นเมือง อาจศึกษาในแง่มุมอื่น

/////////////////////////////////

7. กาแฟจากข้าวหอมนิล
ความรู้เดิม : นำข้าวมาคั่ว 3-5% บด ผสมกับกาแฟ 10% ครีมเทียม 40% น้ำตาล ….%
ประโยชน์ :  เข้าใจว่า มีความรู้เดิมอยู่แล้ว ความรู้ใหม่ คือ อะไร
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : ข้างหอมนิล คือ สิ่งที่ต้องการศึกษา แนะนำให้มองในมุมอื่น

/////////////////////////////////

8. การปลูกข้าวในแพลอยน้ำ
ความรู้เดิม : ปลูกข้าวใส่กระถางแล้ววางบนแพ ซึ่งแพทำจากไม้ไผ่และ ขวดน้ำอัดลม
ประโยชน์ : ไม่เข้าใจวัตถุประสงค์ ว่าทำเพื่ออะไร เพราะต้นทุนจะสูงกว่าปลูกในนาปกติ
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  วิธีการปลูกใน จ.พัทลุง ดีกว่าที่อื่นหรือยัง วัดได้จากวิธีการและผลผลิต

/////////////////////////////////

9. การทำขนมปุยฝ้ายจากใบข้าว
ความรู้เดิม : ใช้น้ำคั้นจากต้นกล้าแทนสีเขียว
ประโยชน์ :  ความรู้ คือ ใช้สารสีเขียวจากใบข้าว และการทำขนมปุยฝ้ายก็มีความรู้อยู่แล้ว เป็นงานทดลองหนึ่ง ไม่ใช่งานวิจัย
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  สารจากใบข้าวมีประโยชน์ และนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง ควรศึกษาเปรียบเทียบเพื่อตัดสินใจเลือก ไม่ใช่ต้องเป็นขนทปุยฝ้ายอย่างเดียว

/////////////////////////////////

10. การเพิ่มผลผลิตข้าวจากน้ำหมักรกหมู
ความรู้เดิม : ดูรายละเอียดจาก ผศ. มนทนา รุจิระศักดิ์ อาจารย์ประจำสาขาวิชาพืชศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
ประโยชน์ : เป็นงานที่เกินความสามารถเด็ก ในการศึกษาข้อมูลผลผลิต  นอกจากนี้เรามีความรู้มากแล้วในการทำและการใช้น้ำหมัก  รกหมูมีปริมาณมากขนาดใดจึงสนใจนำมาทำน้ำหมัก ถ้าเช่นนั้น รกคน รกสุนัข ก็ใช้ได้เช่นกัน
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  การเพิ่มผลผลิตข้าว เป็นเรื่องที่ยากเกินไป

/////////////////////////////////

11. การใช้สมุนไพรกำจัดหอยเชอรี่
ความรู้เดิม : น้ำหมักจากต้นพญาไร้ใบ ในน้ำยางขาวมีสาร 4 deoxyphorbol และอนุพันธ์ ซึ่งมีฤทธิ์ระคายเคืองอย่างแรง และเป็นสารร่วมก่อมะเร็ง จึงควรระวังในการใช้
ประโยชน์ : น่าจะมีความอยู่มากแล้ว
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  การปลูกข้าวอินทรีย์ในจ.พัทลุง มีปริมาณเท่าใด เพียงพอบริโภคในพื้นที่หรือไม่  เมื่อข้าวจากโครงการจำนำของรัฐมีคุณภาพต่ำ  เป็นจุดที่สามารถใช้รณรงค์ให้คนในพื้นที่หันมากินข้าวของบ้านตัวเอง

/////////////////////////////////

12. การทำลอดช่องจากใบข้าว(ใช้น้ำคั้นจากต้นกล้าแทนสีเขียว)
ความรู้เดิม :  การทำลอดช่องจากใบข้าว (ใช้น้ำคั้นจากต้นกล้าแทนสีเขียว) ต้นกล้า อายุประมาณ 1-2 สัปดาห์  เลือกพันธุ์ข้าวที่ใบให้ความหอม สำนักพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าว กรมการข้าว ได้มีคำแนะนำ การทำน้ำต้นกล้า ใช้กล้าอายุ 7-8 วัน รายละเอียดดูได้ใน web ของหน่วยงานดังกล่าว
ประโยชน์ :  น่าจะมีความรู้อยู่แล้ว อะไร คือ ความใหม่ของโครงงานนี้  ให้แม่บ้านทดลองใช้สักครั้งสองครั้งก็สรุปได้ ไม่จำเป็นต้องทำวิจัย
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  สารจากใบข้าวมีประโยชน์มากกว่าความเป็นสีเขียว

/////////////////////////////////

13. ปัจจัยที่มีผลต่อการลดลงของพื้นที่นาข้าวในจังหวัดพัทลุง
ความรู้เดิม : แนะนำให้สืบค้นผลงานวิจัยของผู้อื่น
ประโยชน์ : มีความรู้เดิมอยู่บ้างแล้ว สรุปว่า ทำนามีรายได้ต่ำ  ปลูกยางราคาดีกว่า
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : อะไร ทำให้รักษาวิถีทำนาให้คงอยู่ได้   เพราะเป็นคนรวย ใช่หรือไม่

/////////////////////////////////

14. ทัศนคติต่อชาวนาจังหวัดพัทลุง
ความรู้เดิม : –
ประโยชน์ : เราศึกษาทัศนคติเพื่ออะไร สมมติคนพัทลุงมีทัศนคติไม่ดี แล้วจะมีประโยชน์อะไร
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : ตั้งคำถามใหม่
/////////////////////////////////
15. วัฒนาธรรมและประเพณีของชาวนาจังหวัดพัทลุง
ความรู้เดิม :  –
ประโยชน์ : –
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : มีวัฒนธรรมอะไรบ้าง ที่ยังคงเหลืออยู่ อะไรเป็นเหตุปัจจัย และมีผลดีอย่างไร

/////////////////////////////////

16. ประวัติศาสตร์ของการปลูกข้าวในจ.พัทลุง
ความรู้เดิม : –
ประโยชน์ : อาจมีความรู้อยู่แล้ว
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) : สำรวจเรื่อราวและความรู้สึกของคนรุ่นต่าง ๆ เพื่ออธิบายการเปลี่ยนแปลงของสังคม จากอดีตถึงปัจจุบัน

/////////////////////////////////

17. ผลกระทบจากการจำนำข้าวของรัฐต่อชาวนาพัทลุง
ความรู้เดิม : –
ประโยชน์ : –
แนวคิดและสมมติฐาน (ใหม่) :  นโยบายนี้ทำให้ชาวนาพัทลุงมีรายได้เพิ่มขึ้น จริงหรือไม่

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s