“การพัฒนาทักษะการอ่านสู่การรักการอ่าน”

โดย  ผอ.สุภาพ แก้วได้ปานและคณะครู
โรงเรียนบ้านควนเสม็ด อ.สะเดา จ.สงขลา

ได้โจทย์วิจัยและวิธีการ

ปีการศึกษา2550 โรงเรียนบ้านควนเสม็ดได้รับคัดเลือกเข้าร่วมโครงการ“พัฒนานวัตกรรมการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารองค์กรทางการศึกษาด้วยการจัดการความรู้” ที่เรียกว่า KM ได้เรียนรู้กระบวนการจัดการความรู้และนำมาประยุกต์ใช้ในการร่วมโครงการผู้บริหารทำวิจัยร่วมกับ สกว. ในปีต่อมา

นำเรื่องเข้าที่ประชุม ทุกคนเห็นตรงกันว่า จะทำเรื่องการพัฒนา ทักษะการอ่านของนักเรียน คณะครูจึงปรึกษากัน จะนำวิธีการของ  KM  มาใช้  จัดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เล่าการสอน โดยให้เตรียมตัวล่วงหน้า  ด้วยกติกาในระหว่างที่เพื่อนเล่า ขอให้คนอื่นตั้งใจฟัง อย่างใคร่ครวญ ไม่ตัดสินถูก-ผิด ดี-ไม่ดี เก็บข้อสงสัยไว้สอบถามเมื่อเพื่อนเล่าจบแล้ว มีการเขียนในกระดาน และมีบันทึกลงในกระดาษ เก็บเอาไว้เป็นร่องรอยและถอดองค์ความรู้  เริ่มเล่าจากคนที่มีอายุน้อยอย่างสร้างสรรค์ทีละคนจนหมด ซึ่งเรียกว่า  “สุนทรียสนทนา”

จากนั้นจัดประชุมผู้ปกครองเป็นรายชั้นเรียน  บอกเล่าที่มาและความสำคัญโครงการพัฒนาทักษะการอ่าน เล่าประสบการณ์ในการสอน ผู้ปกครองช่วยกันเล่าประสบการณ์ในการพัฒนาทักษะการอ่านที่ตนเองได้เรียนมา ในตอนแรกๆก็ขลุกขลักเล็กน้อย แต่เมื่อถึงจุดจุดหนึ่งผู้ปกครองก็สามารถเล่าและถ่ายทอดความรู้กันอย่างพรั่งพรู ทำให้ได้ขุมความรู้มากมาย สรุปเป็นประเด็นวิธีการสอนนักเรียนอ่านหนังสือ ได้แก่ ใช้การอ่านแจกลูกสะกดคำ, อ่านให้ผู้อื่นฟัง, อ่านบ่อย ๆ และเขียนเล่าเรื่องแล้วมาอ่านให้เพื่อนฟัง เป็นต้น จากประเด็นที่ได้คณะครูจึงได้ร่วมกันออกแบบการวิจัย

ทำวิจัย

โรงเรียนเสนอเค้าโครงการวิจัยต่อ สกว. เมื่อผ่านการประเมินของผู้ทรงคุณวุฒิ จึงได้ดำเนินการวิจัยในขั้นแรก เริ่มจากทดสอบการอ่านของนักเรียนทั้งโรงเรียนในเรื่องของการอ่านเสียงพยัญชนะ  เสียงสระ  การอ่านคำลักษณะต่าง ๆ และการอ่านคล่อง แล้วแยกนักเรียนออกเป็น  3 กลุ่ม คือ กลุ่มพร้อมพัฒนา กลุ่มพัฒนาได้ และกลุ่มพัฒนายาก หลังจากนั้นจึงดำเนินการพัฒนาทักษะการอ่านนักเรียนแต่ละกลุ่ม โดยใช้กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน และแบบฝึกการอ่านแจกลูกสะกดคำ

กิจกรรมส่งเสริมให้นักเรียนรักการอ่าน คือ นำตัวแทนนักเรียน  10 คนไปอ่านหนังสือที่ร้านและเลือกซื้อ (ใช้งบ สกว. 20,000 บาท) กลับมาให้เพื่อนอ่านที่โรงเรียน โดยเก็บที่ห้องสมุด ได้ผลเกินความคาดหมาย นักเรียนแห่กันมาอ่านหนังสือที่ห้องสมุด ทุกเวลาที่มีโอกาส ช่วงเวลาสั้น ๆ เพียง 2 เดือน ช่างเป็นเวลาแห่งมหกรรมอ่านหนังสือของโรงเรียนอย่าแท้จริง

ในเทอมที่2 ทางโรงเรียนจึงจัดกิจกรรมเช่นนี้อีก แต่คราวนี้คัดเลือกตัวแทนห้องละ 10 คนพร้อมด้วยคุณครูผู้อาสา รวมเป็น 70 คน ไปอ่านหนังสือที่ร้านนายอินทร์ และเลือกซื้อหนังสือที่เหมาะสมกับศักยภาพของผู้อ่าน (ใช้งบจากทุนวิจัย สกว. 30,000 บาท)  กลับมาบริการที่ห้องสมุดเหมือนเดิม  เหตุที่เลือกร้านหนังสือนายอินทร์หาดใหญ่เพราะเป็นร้านหนังสือขนาดใหญ่ มีลานจอดรถ และยังได้รับความร่วมมือจากทางร้านอย่างดีอีกด้วย

สิ่งที่เกิดขึ้นอย่างไม่เคยคิดมาก่อนและต้องเล่าสู่กันฟัง  ขณะที่นักเรียนเลือกอ่านหนังสือเพื่อเลือกซื้อนั้น หากคำไหนอ่านไม่ได้ก็มาถามเพื่อน พี่ๆ หรือคุณครู  ก็มีเสียงหนึ่งลอยขึ้นว่า “ป้าช่วยสอนให้ได้นะลูก”, “น้าก็ช่วยสอนให้ได้นะจ๊ะ” เป็นน้ำใจไมตรีของคนที่มาซื้อหนังสือที่ร้าน ช่างเป็นภาพที่สร้างความประทับใจอย่างยิ่ง หลายคนให้ความสนใจสอบถามความเป็นมาของกิจกรรมนี้ บางท่านถึงกับปรารภว่า “ขอนำไปใช้บ้าง” ทั้งนี้ทางร้านนายอินทร์ยังแถมหนังสือให้เป็นของขวัญแก่ทุกคน นำกลับไปอ่านที่บ้าน แม่บางคนถามว่า “คุณครูพาลูกไปอ่านหนังสือที่ร้านอะไร แถวไหน ลูกจำได้ไหม” พบว่านักเรียนที่ได้ปลูกฝังนิสัยรักการอ่านนั้นเขาจะสามารถนั่งอ่านหนังสือได้นานขึ้น

สิ่งภาคภูมิใจ

ระหว่างทำวิจัยมีคณะครูจากปัตตานีมาดูงาน “การพัฒนาทักษะการอ่านของโรงเรียน” และครูคณะอื่น ๆเข้ามาเยี่ยมชมอยู่ตลอด นอกจากนี้โครงการ “ห้องสมุดหลวงพิธานอำนวยกิจ” บริษัทพิธานพาณิชย์จำกัด มอบหนังสือ ชั้นวางหนังสือ และปรับปรุงบรรยากาศให้ห้องสมุดของโรงเรียน  และเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2553 ร้านนายอินทร์ประสานงานกับสมาคมผู้จัดพิมพ์และจำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย  มอบหนังสือส่งเสริมการอ่านให้แก่ทางโรงเรียนบ้านควนเสม็ด ฯพณฯ องคมนตรี ศาสตราจารย์กิตติคุณ  ดร.นายแพทย์เกษม  วัฒนชัย  เป็นประธานในพิธี มอบ ณ ร้านนายอินทร์ หาดใหญ่ สร้างความปลาบปลื้มให้กับนักเรียน คณะครูโรงเรียนบ้านควนเสม็ดเป็นอย่างยิ่ง

จากจุดเริ่มเรื่องปัญหาการอ่าน ได้สร้างพลังการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลง ให้เกิดขึ้นกับการศึกษาในพื้นที่เล็กๆได้อย่างไม่น่าเชื่อ ขอขอบคุณทาง สกว. ที่ให้ทุนสนับสนุนงานวิจัยนี้ และผู้ที่มีส่วนทำให้มีกิจกรรมดีๆมาเล่าด้วยความภาคภูมิใจ

One response to ““การพัฒนาทักษะการอ่านสู่การรักการอ่าน”

  1. เชิญเข้าไปอ่าน”พัฒนาทักษะการอ่านสู้รักการอ่าน”ในรายงานการไปราชการของคุณภาพแก้วได้ปานอีกที่หนึ่งนะขอรับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s